Inleiding

De Ayurveda is als gezondheidszorgsysteem minimaal 5000 jaar oud en gedurende deze periode heeft het zich ontwikkeld tot een breed georiënteerd en geheel geïntegreerd systeem dat werkt vanuit een holistisch mensbeeld. De Ayurveda is ontstaan door systematisering van reeds bestaande kennis en ervaring met de heersende geneeskundige tradities in die periode. Het wordt historisch ook wel gezien als de moeder der geneeswijzen omdat daarin de wortels van de moderne geneeskundige tradities zijn terug te vinden. Het woord “Ayurveda” is een samenvoeging van de woorden “Ayus” - leven en “Veda” – kennis. Vanuit haar holistische visie is het makkelijk te begrijpen dat de “Ayurveda” en de andere geneeskundige systemen in het gebied dat zich uitstrekte tussen India en Griekenland, zoals Siddha, Unani and Yoga en ook de Arabische en Griekse geneeskunde, betrekking hadden op leven in elke vorm, op zowel geestelijk, subtiel energetische als fysiek vlak.

Waarom Ayurveda?

Uit de praktijk blijkt dat een gezond leven, zonder toepassing van principes zoals die in de Ayurveda worden toegepast, niet mogelijk is. De Ayurveda is niet een nieuwe benadering welke nieuwe technieken leert. Het is een aloud systeem dat elk individu helpt bij het herinneren van z’n ideale toestand en daaraan gerelateerde aangeboren natuurlijke en dynamische behoeften. Deze is uniek voor elke individuele mens. Ayurvedische kennis en inzichten zijn ervaringsgericht en vormen hierom een essentieel onderdeel van de gezondheidseducatie. Zelfverantwoordelijkheid speelt hierin een essentiële rol. Vanuit een zelfstandige rol is de eerste stap naar groei een consult bij een Ayurvedisch consultant. Deze kan aan de hand van diagnosemethoden effectief de natuurlijke aangeboren constitutie bepalen, de ontwikkelde huidige constitutie en hoe op alle niveaus (geestelijk, subtiel en fysiek) in de interactie tussen mens en omgeving, vanaf de prille jeugd, zich allerlei kenmerken hebben ontwikkeld.

Constitutie en identiteit

De unieke identiteit van de mens kan men op verschillende manieren definiëren. Daar waar de Reguliere geneeskunde die unieke identiteit relateert aan bijvoorbeeld DNA, vingerafdruk, en andere anatomische en psychologische unieke classificaties, daar relateert de Ayurveda de identiteit aan de combinatie van de geboorteconstitutie (prakruti), de afwijkende constitutie (vikruti), de capaciteit van respectievelijk het zenuwstelsel, vertering/opname/stofwisseling en immuunsysteem (prana, tejas en ojas) en het innerlijke dynamische samenspel dat door deze aspecten ontstaat op geestelijk en lichamelijk niveau. Deze proces- en systeemdynamiek zoekt constant naar een dynamisch evenwicht dat tot uiting komt in de balans. Genoemde geboorteconstitutie (prakruti) wordt bepaald aan de hand van de verhouding van de elementen (ether, lucht, vuur, water en aarde) op het moment van de conceptie. Deze blijft gedurende het hele leven het zelfde. Aan de geboorteconstitutie zijn alle natuurlijke geestelijke en lichamelijke eigenschappen gerelateerd. Eigenschappen zoals o.a.: rationaliteit, emotionaliteit, introversie, extraversie, basis en afwijkend gedrag maar ook lichaamsbouw, het functioneren van de organen en gevoeligheden van bepaalde orgaansystemen zijn gerelateerd aan de geboorteconstitutie. Hieraan zijn alleen positieve eigenschappen verbonden.

Aanpassing

Gedurende het leven kan iemand zich, onder druk van de omgeving anders gaan voordoen dan hij/zij is. De afwijkende constitutie (vikruti) die zich aldus vastzet, manifesteert zich in de vorm van negatief waarneembare uiterlijke kenmerken zoals angst en de daaruit voortkomende emoties, stress, verstoring van de spijsvertering, opname en stofwisseling, en dergelijke. Het verschil tussen de basis- en afwijkende constitutie bepaalt de mate van verstoring, het deel van het lichaam en de volgorde waarin deze verstoringen plaatsvinden. Het is ook een maat voor de gedragsaanpassing die iemand maakt aan de omgeving en dus ook voor de mate waarin dat inspanning of aanpassingsvermogen vergt van die persoon. Dit is de basis voor de ontwikkeling van ziekte in zes stadia (shatkriyakala). Doordat wij de mens ondersteunen bij het krijgen van inzicht in zichzelf, door het naar boven halen van de herinnering van hetgeen hij heeft gezien, gehoord en ervaren ondersteunen wij tevens bij het activeren van de eigen feedbackmechanismen die door afhankelijkheid inactief zijn geworden. Dit maakt dat een persoon meer bewust en alert wordt maar ook herkent en oplost vanuit een geheel “eigen” levensbeschouwing.

Diagnostiek

In de diagnose wordt de hierboven genoemde unieke identiteit en aanpassing weg daarvan op zowel geestelijk als lichamelijk niveau beschouwd. Er is dus een volledige samenhang tussen het geestelijke en het lichamelijke vlak dat ten goede komt van de betrouwbaarheid van de informatie die een consultant uit de diagnose kan herleiden. In de Ayurvedische Diagnostiek wordt gekeken naar de samenhang tussen geest, lichaam, gezondheid en de  levensopbouw. Hierin versterken de polsdiagnostiek, de diagnostiek van de Marma's (punten voor innerlijke afstemming), uiterlijke kenmerken, en andere diagnosetechnieken het algehele beeld van de persoon.

Werkterein

In de reguliere gezondheidszorg zijn er een aantal werkterreinen of competentiegebieden gedefinieerd. Omdat de Ayurveda vanuit een holistisch mensbeeld werkt zal het vanzelf spreken dat het terreinoverschrijdend te werk gaat. De werkterreinen waarop de Ayurveda werkt en met elkaar verbindt zijn o.a.: Interne geneeskunde (Kaya chikitsa), Chirurgie (Salya Tantra), KNO (Shalakya Tantra),  Psychologie en Psychiatrie (Bhuta Vidya),  Pediatrie (Kumara Bhrtya), Toxicologie (Agada Tantra), Immunologie (Rasayana tantra) en Seksuologie (Vajeekarana). We zouden echter de Ayurveda te kort doen als we het met deze afzonderlijke competentiegebieden zouden vergelijken. Enerzijds omdat de Ayurveda van binnenuit werkt, het vanuit een holistisch mensbeeld werkt, het niet gericht is op een symptomatische benadering tot ziekte maar een integrale benadering tot gezondheid hanteert. Boven alles is de Ayurveda een vorm van gezondheidseducatie met een persoonsgerichte didactische vorm die de mens als geheel benadert.

Hoe kunnen we ondersteunen

Het nemen van je eigen verantwoordelijkheid en zelfwerkzaamheid zijn de sleutels tot een bewust leven. Dit is in de Ayurveda een basisgegeven dat steeds wordt geaccentueerd. Vandaar dat men in de Ayurvedische praktijk de nadrukt legt op educatieve en wellness programma’s die gericht zijn op het bieden van ondersteuning bij het kiezen voor een bewuste leefstijl en het vergroten van het inzicht hierin. Hierin speelt de keuze voor een constitutiegebaseerde leefstijl en beoefening van bijvoorbeeld Yoga een zeer belangrijke rol. Voorkennis van de eigen constitutie, de aanpassing weg daarvan en de ontwikkeling van de levensloop zijn onontbeerlijk. Het verkregen zelfinzicht verandert je visie zodanig dat je je bewust wordt van je keuzemogelijkheden. Je kunt – desgewenst onder begeleiding - het eigen inzicht verder doen verankeren door kennisverbreding en verdieping. Je dagelijkse leven waarin je deze keuzemogelijkheden krijgt opgediend zorgt ervoor dat je leert je eigen keuzen te actualiseren.  De beoefening van Yoga houdingen en ademhalingstechnieken dienen voor het van binnenuit verder versterken van klieren, organen, zenuwstelsel, het synchroniseren van de  hersenhelften, het opbouwen van de weefsels, het balanceren van de elementen en het verhogen van het zelfregulerende (helende) vermogen van geest en lichaam. De Yoga houdingen oefenen ook hun subtiele balancerende en versterkende invloed uit via zogenaamde vitale punten in het lichaam. Deze 108 punten dienen voor innerlijke afstemming. Door de bewegingen worden in de Yoga ook de organen inwendig op subtiele wijze gemasseerd. De subtiele energie die het lichaam door middel van beweging, houding en ademhalingstechnieken produceert (en vervolgens overdraagt aan de eigen klieren, organen, etcetera) zorgt voor een groeiend eigen vermogen van geest en lichaam. Dit verhoogt het eigen zelfhelende- en aanpassingsvermogen nog eens extra. Vaak komt het echter voor dat door levensomstandigheden de capaciteit verlaagd is waardoor je je niet meer adequaat kan aanpassen aan veranderende omstandigheden, en dus het creatieve vermogen mist om in jezelf de balans te herstellen. Om hierbij behulpzaam te zijn worden in de Ayurvedische praktijk Stoianova verschillende benaderingen ingezet. Enkele van deze methoden zijn: Diagnostiek, Massage, Marma therapie (afstemming dmv de vitale punten), dieet en leefstijladviezen en Yoga. EERSTE CONSULT   (45 Euro) AYURVEDISHE MASSAGE  vanaf 60 Euro (met natuurlijke op maat samengestelde Ayurvedische kruiden en oliën) KRUIDEN STEMPELS als exra behandeling bij de massage. MARMA THERAPIE   (60 Euro) VOEDINGS- en LEEFSTIJLADVIESEN WORKSHOPS gericht op voeding, leefstijl, zelfverzorging